Program Horyzont Europa 2026–2027 – nowa era badań i innowacji
Unijny program Horyzont Europa, kontynuujący sukcesy wcześniejszego Horyzontu 2026, dysponuje w latach 2026–2027 budżetem 95,5 mld EUR, a na lata 2026–2027 przeznaczono aż 14 mld EUR na badania i innowacje. Zwiększone środki idą w parze z uproszczeniem procedur aplikacyjnych oraz otwarciem programu na nowe podmioty badawcze i przedsiębiorstwa. Program wyróżnia się strukturą trzyfilarową: Filar 1 skupia się na doskonałej bazie naukowej, Filar 2 na globalnych wyzwaniach i konkurencyjności przemysłu, a Filar 3 na innowacyjnej Europie. Taka organizacja umożliwia kompleksowe podejście do rozwoju technologicznego i społecznego.
Jakie są kluczowe cele projektów badawczych finansowanych z Horyzontu 2026?
Główne cele projektów badawczych w nowym okresie programowania wiążą się z ambitnymi wyzwaniami klimatycznymi, cyfrową transformacją oraz zrównoważonym rozwojem zgodnym z Porozumieniem Paryskim i Agendą ONZ 2030. Neutralność klimatyczna do 2050 roku oraz realizacja Europejskiego Zielonego Ładu dominują w priorytetach, co przekłada się na wsparcie innowacji w obszarach takich jak dekarbonizacja gospodarki i efektywność energetyczna. Równocześnie ważna jest suwerenność technologiczna Unii Europejskiej, która ma być osiągnięta poprzez rozwój zaawansowanych technologii cyfrowych, w tym sztucznej inteligencji i obliczeń kwantowych.
Na jakie obszary badawcze kładzie się nacisk w 2026 roku?
Priorytety badawcze w 2026 roku obejmują kilka kluczowych sektorów:
- Technologie cyfrowe: rozwój AI, integracja obliczeń kwantowych oraz fizycznej AI w robotyce to fundamenty nowej generacji innowacji.
- Klimat i środowisko: monitoring zmian klimatycznych, recykling baterii oraz rozwój zeroemisyjnego transportu to obszary o strategicznym znaczeniu.
- Energia: zwiększanie efektywności energetycznej w budynkach i przemyśle, rozwój zaawansowanych materiałów energetycznych.
- Rolnictwo i żywność: wspieranie wymiany pokoleń rolników, cyfryzacja sektora oraz innowacje biotechnologiczne.
- Biotechnologia i materiały zaawansowane: rozwój nowych materiałów oraz biotechnologii wspierających zdrowe starzenie i zrównoważony rozwój.
Jakie innowacje wspierają EIC Pathfinder Challenges 2026?
EIC Pathfinder Challenges to inicjatywa wspierająca technologie na bardzo wczesnym etapie rozwoju (TRL 1-4) z budżetem 96 mln EUR. Projekty skupiają się na przełomowych rozwiązaniach, obejmujących miniaturowe systemy energii, zdrowe starzenie się społeczeństwa, rozwój fizycznej AI w robotyce oraz zaawansowane materiały alternatywne (NAMs). Każde wyzwanie otrzymuje około 4 mln EUR, co pozwala na szybkie rozwijanie innowacyjnych kierunków badawczych o potencjale przełomowym dla europejskiej gospodarki i społeczeństwa.
W jaki sposób filary programu łączą badania podstawowe z przemysłową praktyką?
Struktura trzyfilarowa Horyzontu Europa umożliwia synergiczne działanie: Filar 1 odpowiada za rozwój doskonałej bazy naukowej i technologicznej, Filar 2 angażuje się w rozwiązywanie globalnych wyzwań, takich jak zmiany klimatu czy transformacja energetyczna, a Filar 3 koncentruje się na skalowaniu innowacji i wsparciu przedsiębiorstw. Taki model zapewnia płynne przejście od badań podstawowych do praktycznych zastosowań, sprzyjając jednocześnie konkurencyjności europejskiego przemysłu i wzrostowi gospodarczemu.
Jakie dane i statystyki obrazują efektywność polskich podmiotów w programie?
Polskie instytucje osiągają sukcesy w pozyskiwaniu grantów, z sukcesem aplikacyjnym przekraczającym 18%. Sektor szkolnictwa wyższego odpowiada za 35% polskich grantów, instytuty badawcze za 24%, a przedsiębiorstwa za 23%. Takie wyniki świadczą o rosnącym potencjale badawczym i innowacyjnym kraju, który coraz aktywniej włącza się w realizację celów Horyzontu Europa. Wysoki poziom współpracy i konsorcjów międzynarodowych stanowi podstawę dalszego rozwoju polskiej nauki i przemysłu.